Poczatkowo spoleczenstwo bylo podzielone w kwestii zakazu handlu. Z czasem jednak rosla frustracja i oczekiwanie poluzowania przepisow. Dzis wiekszosc Polakow opowiada sie za liberalizacja.
Jak zmienialo sie poparcie - os czasu
Sondaze z kolejnych lat pokazuja wyrazny trend: coraz wiecej Polakow chce przywrocenia handlu w niedziele.
Zrodlo: Sondaze CBOS, Havas Media, Instytut Badan Pollster 2018-2023
Kluczowa statystyka
Ta statystyka z badania Danae (2019) pokazuje, ze Polacy nie sa przeciwni samemu handlowi w niedziele - chca natomiast miec wybor. Zarówno konsumenci, jak i pracownicy powinni moc sami decydowac.
Podzial demograficzny
Opinie roznia sie znaczaco w zaleznosci od wieku, miejsca zamieszkania i statusu zawodowego.
Ciekawe jest, ze mieszkancy malych miasteczek - gdzie galeria handlowa bywala glowna atrakcja weekendowa - rowniez w wiekszosci sa przeciwni zakazowi.
Co najbardziej przeszkadza Polakom?
W badaniach respondenci wskazywali glowne problemy zwiazane z zakazem:
- Brak mozliwosci wyboru - poczucie, ze panstwo narzuca sposob spedzania czasu (83%)
- Zatloczone sklepy w soboty - kumulacja zakupow, kolejki, tlok (70%)
- Ograniczenie wygody - brak elastycznosci w planowaniu zakupow (65%)
- Negatywny wplyw na gospodarke - 57% uwaza, ze zakaz szkodzi ekonomicznie
Zwolennicy zakazu - argumenty
Osoby popierajace zakaz (ok. 35% w 2023) wskazuja glownie na:
- Wartosc odpoczynku i czasu z rodzina
- Ochrone pracownikow handlu
- Tradycyjny charakter niedzieli
- Aspekty religijne i kulturowe
Kompromis jako rozwiazanie: Wiekszosc Polakow (ponad 60%) popiera rozwiazanie kompromisowe: handel w niedziele TAK, ale z gwarancja ochrony pracownikow (podwojna stawka, prawo do 2 wolnych niedziel miesiecznie).
Porownanie z Wegrami
Na Wegrzech, gdzie podobny zakaz wprowadzono w 2015 roku, opor spoleczny byl jeszcze wiekszy - az 68% Wegrow bylo przeciwnych zakazowi juz w momencie wprowadzenia. Rzad wycofal ustawe po zaledwie roku.
W Polsce zakaz utrzymal sie dluzej dzieki stopniowemu wprowadzaniu (poczatkowo tylko 2 niedziele miesiecznie z zakazem) i silnemu poparciu zwiazku zawodowego Solidarnosc.
Wplyw na wybory 2023
Kwestia zakazu handlu stala sie jednym z tematow kampanii wyborczej. Koalicja Obywatelska i inne partie opozycyjne zapowiadaly liberalizacje przepisow, co moglo przyciagnac czesc wyborcow niezadowolonych z ograniczen.
Zrodla: CBOS, Havas Media, Instytut Badan Pollster, Danae, Business Insider Polska, sondaze wyborcze 2023